Deklaracja zgodności, którą chińska fabryka dołącza do maszyny, ma według załącznika II dyrektywy 2006/42/WE dziesięć pól. Pole drugie to imię, nazwisko i adres osoby z siedzibą w Unii, upoważnionej do przygotowania dokumentacji technicznej. Import maszyn z Chin zaczyna się od sprawdzenia tego pola na skanie, zanim pójdzie przelew, bo wskazanie takiej osoby zależy od producenta, a po zapłacie zostaje już tylko prośba.
Protokół niżej ma 20 punktów w trzech sekcjach: dokumenty, maszyna przy odbiorze i umowa. Każdy punkt rozstrzyga się na „tak” albo „nie”, a obok stoi przepis, z którego wynika.
Import maszyn z Chin w 6 punktach
- Deklaracja zgodności WE ma 10 pól z załącznika II dyrektywy 2006/42/WE; pole 2 wskazuje osobę z siedzibą w UE, która przygotowuje dokumentację techniczną.
- Do 19 stycznia 2027 dyrektywa nie zna roli importera: gdy brak producenta odpowiadającego definicji, za producenta uważa się tego, kto wprowadza maszynę do obrotu albo oddaje ją do użytku (art. 2 lit. i).
- Od 20 stycznia 2027 obowiązki importera wymienia art. 13 rozporządzenia 2023/1230, m.in. dane importera na maszynie i kopię deklaracji przez 10 lat.
- Polskie tłumaczenie instrukcji może dostarczyć producent, jego upoważniony przedstawiciel albo osoba, która wprowadza maszynę na polski obszar językowy, więc o tym, kto je robi, rozstrzyga umowa.
- Program sterownika bez projektu źródłowego to brak, którego po dostawie nie nadrobi się bez pisania programu od nowa.
- Maszyna z USA przechodzi ten sam protokół; wyposażenie elektryczne ma tam opisywać NFPA 79, a sieć ma 60 Hz zamiast 50 Hz.
Jak czytać wynik protokołu
Sekcje różnią się chwilą, w której wynik da się jeszcze zmienić.
- Sekcja A (dokumenty) przechodzi się na skanach przed wysyłką maszyny. „Nie” w punktach A1–A5 oznacza deklarację, która nie opisuje tej maszyny albo nie spełnia załącznika II. Od 20 stycznia 2027 art. 13 ust. 2 rozporządzenia 2023/1230 mówi wprost, że importer, który ma powody uważać maszynę za niezgodną, nie wprowadza jej do obrotu, dopóki zgodność nie zostanie zapewniona.
- Sekcja B (maszyna) to odbiór u producenta (FAT) albo na miejscu. „Nie” w B1–B4 to rozbieżność między maszyną a jej dokumentami, którą dostawca poprawia przed podpisaniem protokołu.
- Sekcja C (umowa) wypełnia się przed podpisaniem zamówienia. Każde „nie” to zapis, którego brakuje w umowie, a po zapłacie jedyną drogą zostaje reklamacja.
Import maszyn z Chin przed i po 20 stycznia 2027
Do 19 stycznia 2027 taki import podlega dyrektywie 2006/42/WE. Dyrektywa definiuje producenta i upoważnionego przedstawiciela, a importera nie wymienia. Jej art. 2 lit. i dodaje zdanie: „W razie braku producenta odpowiadającego powyższej definicji za producenta uważana jest osoba fizyczna lub prawna, która wprowadza do obrotu lub oddaje do użytku maszyny (…)”.
Od 20 stycznia 2027 stosuje się rozporządzenie maszynowe 2023/1230 (tekst w EUR-Lex). Importerem jest w nim podmiot z siedzibą w Unii, który wprowadza do obrotu produkt z państwa trzeciego (art. 3 pkt 20). Art. 13 każe mu przed wprowadzeniem maszyny do obrotu zapewnić, że producent przeprowadził ocenę zgodności, sporządził dokumentację techniczną i umieścił oznakowanie CE. Importer umieszcza na maszynie swoją nazwę, adres pocztowy, stronę internetową i adres e-mail, dołącza instrukcję obsługi i przez co najmniej 10 lat przechowuje kopię deklaracji zgodności UE.
Dwa przepisy robią producenta z kogoś innego niż fabryka. Art. 17 dotyczy importera i dystrybutora: przejmują obowiązki producenta, gdy wprowadzają maszynę pod własną nazwą albo znakiem towarowym albo modyfikują ją tak, że może to wpłynąć na zgodność. Art. 18 dotyczy każdego, kto dokonuje istotnej modyfikacji maszyny. Kto podpisuje deklarację w każdym z tych układów, rozpisujemy we wpisie o deklaracji zgodności CE.
Maszyna zamówiona dziś z terminem dostawy w lutym 2027 trafi do obrotu już pod rozporządzeniem. Wtedy punkt B4 protokołu przestaje być opcjonalny.
Protokół odbioru maszyny z Chin: 20 punktów
A. Dokumenty (przed wysyłką)
| Nr | Punkt do sprawdzenia (tak / nie) | Podstawa |
|---|---|---|
| A1 | Deklaracja zgodności WE zawiera zdanie, że maszyna spełnia postanowienia dyrektywy 2006/42/WE. Część linii, która jest maszyną nieukończoną, ma deklarację włączenia | dyrektywa, zał. II pkt 1 A ppkt 4 i pkt 1 B |
| A2 | Pole 2: imię, nazwisko i adres osoby z siedzibą w UE upoważnionej do przygotowania dokumentacji technicznej | zał. II pkt 1 A ppkt 2 |
| A3 | Opis maszyny w deklaracji (model, typ, numer seryjny, nazwa handlowa) zgadza się z ofertą i zamówieniem | zał. II pkt 1 A ppkt 3 |
| A4 | Normy zharmonizowane wpisane do deklaracji dotyczą tego typu maszyny, z normą typu C, jeśli dla tego typu istnieje | zał. II pkt 1 A ppkt 7 |
| A5 | Maszyna z załącznika IV dyrektywy (np. niektóre prasy i pilarki tarczowe): deklaracja podaje nazwę, adres i numer jednostki notyfikowanej oraz numer świadectwa badania typu WE | zał. II pkt 1 A ppkt 5 i 6 |
| A6 | Instrukcja oznaczona „Instrukcja oryginalna” w języku urzędowym UE i polskie tłumaczenie oznaczone „Tłumaczenie instrukcji oryginalnej” | zał. I pkt 1.7.4.1 lit. a i b |
| A7 | Deklaracja ma polskie tłumaczenie na tych samych warunkach co instrukcja | zał. II pkt 1 |
| A8 | Deklaracja podaje miejsce i datę oraz tożsamość i podpis osoby upoważnionej przez producenta albo jego przedstawiciela | zał. II pkt 1 A ppkt 9 i 10 |
Hierarchię norm typu A, B i C oraz miejsce normy szczegółowej w deklaracji opisujemy w tekście o normach bezpieczeństwa maszyn. Dla A4 wystarczy pytanie: czy w deklaracji jest norma napisana dla tego typu maszyny.
B. Maszyna (FAT u producenta albo odbiór na miejscu)
| Nr | Punkt do sprawdzenia (tak / nie) | Podstawa |
|---|---|---|
| B1 | Tabliczka podaje firmę i pełny adres producenta, określenie maszyny, oznakowanie CE, serię lub typ, numer seryjny i rok wykonania | dyrektywa, zał. I pkt 1.7.3 |
| B2 | Typ i numer seryjny z tabliczki są te same co w deklaracji (A3) | zał. I pkt 1.7.3 i zał. II pkt 1 A ppkt 3 |
| B3 | Napięcie i częstotliwość z tabliczki i schematu pasują do sieci zakładu (w Polsce 400 V, 50 Hz) | warunek podłączenia |
| B4 | Od 20.01.2027: na maszynie, opakowaniu albo w dokumencie są dane importera (nazwa, adres pocztowy, strona internetowa, e-mail) | rozporządzenie 2023/1230, art. 13 ust. 3 |
| B5 | Osłony, urządzenia ochronne i wyłączniki awaryjne opisane w instrukcji są na maszynie i działają tak, jak opisuje instrukcja | zał. I pkt 1.7.4.2 (treść instrukcji) |
| B6 | Schematy elektryczne i pneumatyczne w dostawie odpowiadają temu, co jest w szafie i na maszynie | warunek serwisu |
C. Umowa (przed podpisaniem zamówienia)
| Nr | Punkt do sprawdzenia (tak / nie) | Podstawa |
|---|---|---|
| C1 | Umowa wskazuje, kto dostarcza polskie tłumaczenie instrukcji i deklaracji | zał. I pkt 1.7.4.1 lit. b |
| C2 | Umowa podaje dane upoważnionego przedstawiciela producenta w UE albo osoby z pola 2 deklaracji | zał. II pkt 1 A ppkt 1 i 2 |
| C3 | W dostawie jest projekt źródłowy programu sterownika i panelu, z komentarzami, w wersji zgodnej z wgraną | rozporządzenie 2023/1230, art. 13 ust. 8 (kod źródłowy na wniosek organów) |
| C4 | Umowa określa, kto i w jakim terminie udostępnia dokumentację techniczną maszyny na wniosek organu nadzoru | art. 13 ust. 8 |
| C5 | FAT ma w umowie termin, listę prób i protokół podpisywany przez obie strony | warunek odbioru |
| C6 | Ostatnia transza płatności zależy od odbioru na miejscu i kompletu dokumentów z sekcji A | warunek odbioru |
Punkty, których po dostawie nie da się nadrobić
Polskie tłumaczenie instrukcji i deklaracji (A6, A7) da się zamówić także po dostawie. Trzy punkty zostają w rękach dostawcy.
C3, program sterownika. Bez projektu źródłowego nowy program pisze się od zera, z opisu tego, jak maszyna ma pracować. Tak wyglądała modernizacja prasy mechanicznej bez programu źródłowego, którą opisaliśmy wcześniej: prasa od producenta z USA i Tajwanu, nieaktualna dokumentacja elektryczna i pneumatyczna, a na montaż i uruchomienie nowego sterowania zakład przewidział dwa tygodnie postoju. Od 20 stycznia 2027 art. 13 ust. 8 rozporządzenia dopuszcza, że organ nadzoru zażąda kodu źródłowego albo logiki programowania.
A2 i C2, osoba w UE. Wskazanie upoważnionego przedstawiciela albo osoby od dokumentacji technicznej to decyzja producenta. Przed zapłatą jest argumentem w negocjacji, po zapłacie prośbą.
Przeróbki po dostawie. Zakład, który po odbiorze dołoży osłony albo urządzenia ochronne wymagające zmiany istniejącego układu bezpieczeństwa, może dokonać istotnej modyfikacji w rozumieniu art. 3 pkt 16 rozporządzenia 2023/1230. Według art. 18 staje się wtedy producentem tej maszyny. Dlatego niezgodności z sekcji B poprawia dostawca przed podpisaniem protokołu, a zakład dopiero po nim.
Jeśli deklaracja przechodzi A1–A8, tabliczka zgadza się z deklaracją, a maszyna nie należy do załącznika IV, przepisy o ocenie zgodności nie każą kupującemu powtarzać procedury producenta. Zewnętrzny audyt jest wtedy decyzją zakładu, a obowiązkiem zostają wymagania dotyczące użytkowania, opisane we wpisie o minimalnych wymaganiach BHP.
Wyślij nam skany tego, co dostałeś z maszyną albo co obiecuje oferta: deklarację, stronę tytułową instrukcji i zdjęcie tabliczki. Odpiszemy, które punkty sekcji A wychodzą na „nie”. Gdy maszyna jest już w zakładzie i brakuje więcej, zakres prac opisuje strona dostosowanie maszyn z Chin, a samą procedurę CE strona oznakowanie CE maszyn.
Telefon i e-mail: automatech.pl/kontakt
Maszyna z USA: te same pola, inne normy
W USA maszyny nie dostają oznakowania CE. Wyposażenie elektryczne maszyn przemysłowych opisuje tam NFPA 79, obecnie w wydaniu 2024, a w Unii tę rolę pełni EN 60204-1 (w Polsce PN-EN 60204-1). Sieć ma tam 60 Hz zamiast 50 Hz, więc w punkcie B3 oprócz napięcia sprawdza się dane silników, falowników i zasilaczy.
Dla maszyny z USA protokół zostaje bez zmian. Sekcje A i C odpowiadają na to samo pytanie: kto w Unii odpowiada za dokumenty tej maszyny. Do 19 stycznia 2027 odpowiedź daje art. 2 lit. i dyrektywy, od 20 stycznia 2027 art. 13 i 17 rozporządzenia.
