Oznakowanie CE Maszyn

Certyfikat CE dla maszyny nie istnieje. Dokumentem jest deklaracja zgodności WE

Najczęstsze pytanie na pierwszej rozmowie brzmi „ile kosztuje certyfikat CE na maszynę”. Odpowiedź zaczyna się od tego, że takiego dokumentu nie ma. Nikt go nie wydaje, żaden urząd go nie rejestruje i nie da się go kupić.

Procedurę przeprowadza producent maszyny, sam podpisuje deklarację zgodności WE i sam umieszcza znak CE na tabliczce znamionowej. Wagę ma nie sam podpis, tylko dokumentacja techniczna, która za nim stoi, bo to jej żąda inspektor, a nie okazania „certyfikatu”.

Kto jest producentem, rozstrzyga rola, nie nazwa w KRS. Producentem w rozumieniu dyrektywy 2006/42/WE staje się także zakład, który maszynę zbudował na własne potrzeby, sprowadził ją spoza UE albo przebudował na tyle, że powstało nowe zagrożenie. Wtedy obowiązek podpisania deklaracji przechodzi na niego, razem z odpowiedzialnością.

WAŻNE: dokument o nazwie „certyfikat CE” wystawiony przez firmę zewnętrzną nie ma mocy prawnej i nie zwalnia Cię z podpisania własnej deklaracji. Możemy przeprowadzić za Ciebie całą procedurę i przygotować dokumentację, ale deklarację podpisuje ten, kto odpowiada za maszynę.

Czym różni się deklaracja od świadectwa badania typu i jak wypełnić ją poprawnie, rozkładamy we wpisie o deklaracji zgodności CE.

Kiedy maszyna wymaga oznakowania CE

Cztery sytuacje, w których procedura jest konieczna:

1. Maszyna wprowadzana do obrotu po raz pierwszy, w tym zbudowana przez zakład na własny użytek. Maszyna własnej konstrukcji podlega dokładnie tym samym wymaganiom zasadniczym co kupiona.
2. Import spoza UE bez ważnej deklaracji zgodności WE. Importer staje się producentem. Osobno obsługujemy dostosowanie maszyn z Chin.
3. Istotna modyfikacja, czyli zmiana tworząca nowe zagrożenie albo podnosząca poziom istniejącego ponad to, co przewidziała pierwotna ocena ryzyka.
4. Połączenie maszyn w zespół sterowany wspólnie i pracujący jako jedna całość, oraz ukończenie maszyny nieukończonej i włączenie jej do linii.

Kiedy nie musisz robić nic. Jeżeli maszyna została wprowadzona do obrotu w UE, ma ważną deklarację zgodności WE, kompletną teczkę techniczną i od zakupu nie była modyfikowana, znak CE zachowuje ważność bezterminowo. Nie ma czegoś takiego jak odnowienie CE ani okresowa recertyfikacja maszyny. Zostaje wtedy sprawdzenie wymagań minimalnych, czyli zakres kilkukrotnie tańszy od pełnej oceny zgodności. Mówimy to na pierwszej rozmowie, zanim wystawimy ofertę.

UWAGA: wymiana silnika na identyczny, dołożenie czujnika procesowego, zmiana receptury w programie PLC albo remont odtworzeniowy nie są istotną modyfikacją. Ocena ryzyka się nie zmienia, nowa deklaracja nie powstaje i nikt jej od Ciebie nie wymaga.

Ocena zgodności krok po kroku

1. Ustalenie roli i podstawy prawnej. Kto jest producentem, czy zmiana była istotna, które dyrektywy obejmują maszynę poza maszynową: niskonapięciowa, EMC, ciśnieniowa, ATEX. Ten krok przesądza o wszystkim dalej i robi się go przy stole, nie na hali.
2. Ocena ryzyka wg PN-EN ISO 12100. Lista zagrożeń, wycena ryzyka, środki redukcji, ryzyko resztkowe. Metodykę opisujemy we wpisie o ocenie ryzyka maszyny.
3. Dobór norm zharmonizowanych typu C. Norma szczegółowa ma pierwszeństwo przed ogólną, na przykład PN-EN ISO 16092 dla pras albo PN-EN 12622 dla pras krawędziowych. Hierarchię norm typu A, B i C rozkładamy we wpisie o normach bezpieczeństwa maszyn.
4. Projekt i weryfikacja funkcji bezpieczeństwa. Wyznaczenie wymaganego PLr, architektura obwodu, obliczenie osiągniętego PL wg PN-EN ISO 13849-1, walidacja wg PN-EN ISO 13849-2.
5. Testy i pomiary odbiorcze. Dobieg i odległości bezpieczne wg PN-EN ISO 13855, skuteczność blokad wg PN-EN ISO 14119, próby zatrzymania awaryjnego wg PN-EN ISO 13850, pomiary elektryczne wg PN-EN 60204-1.
6. Dokumentacja techniczna, deklaracja WE, oznakowanie CE. Kompletna teczka, instrukcja w języku polskim, wykaz zastosowanych norm, tabliczka znamionowa.

Punkt 3 rozstrzyga o zakresie punktów 4 i 5. Dobór złej normy typu C nie unieważnia dokumentacji od razu, tylko wychodzi na kontroli albo po zdarzeniu, kiedy poprawki kosztują wielokrotnie więcej niż na etapie projektu.

Pełna lista tego, co musi znaleźć się w teczce: dokumentacja techniczna maszyny.

Jednostka notyfikowana: kiedy naprawdę jest potrzebna

Przy zdecydowanej większości maszyn nie jest potrzebna w ogóle. Producent przeprowadza ocenę zgodności wewnętrznie, na własną odpowiedzialność, bez udziału kogokolwiek z zewnątrz.

Jednostka notyfikowana wchodzi do procedury tylko przy maszynach z załącznika IV dyrektywy maszynowej: prasy mechaniczne i hydrauliczne, pilarki tarczowe do drewna, urządzenia do podnoszenia osób, wyrzynarki, urządzenia do prac podziemnych i kilkanaście innych pozycji. Wtedy możliwe jest badanie typu UE albo pełne zapewnienie jakości, a numer jednostki pojawia się przy znaku CE.

Jeżeli Twoja maszyna nie figuruje w załączniku IV, a ktoś proponuje Ci „certyfikację przez jednostkę”, płacisz za procedurę, której przepis nie wymaga. Aktualny wykaz jednostek notyfikowanych prowadzi Komisja Europejska w bazie NANDO.

Prasy z załącznika IV obsługuje nasze centrum serwisowe pras, razem z modernizacją układu bezpieczeństwa.

Oznakowanie CE zespołu maszyn i linii produkcyjnej

Kilka maszyn połączonych przenośnikiem i wspólnym sterowaniem to w rozumieniu dyrektywy jeden zespół maszyn. Wymaga własnej oceny ryzyka, własnej dokumentacji technicznej, własnej deklaracji zgodności i własnego znaku CE. Deklaracje poszczególnych maszyn od ich producentów nie sumują się do zgodności całej linii, bo żadna z nich nie opisuje interakcji, która powstała dopiero na hali.

Przy ocenie zgodności linii rozstrzygające są miejsca styku:

• Strefy przekazania detalu, gdzie osłona jednej maszyny kończy się przed początkiem osłony następnej.
• Wspólne zatrzymanie awaryjne: czy E-STOP na stanowisku pakowania zatrzymuje podajnik dwadzieścia metrów dalej i czy zatrzymuje go w tej samej kategorii.
• Tryby pracy, w tym serwis jednej maszyny przy pozostałych w ruchu.
• Spójność poziomów PL między odcinkami. Najsłabszy odcinek wyznacza poziom całej funkcji bezpieczeństwa, niezależnie od tego, jak dobre są pozostałe.

Funkcje bezpieczeństwa w linii porządkujemy macierzą bezpieczeństwa. Co taka macierz ujawnia w praktyce, pokazujemy we wpisie audyt bezpieczeństwa linii produkcyjnej.

Znak CE na tabliczce znamionowej: co musi się na niej znaleźć

Sam znak ma określone proporcje i minimalną wysokość 5 mm, a jego kształt musi zostać zachowany przy każdym skalowaniu. To jest najmniej problematyczna część.

Kwestionowana bywa reszta tabliczki. Poza znakiem CE musi się na niej znaleźć nazwa i pełny adres producenta, oznaczenie serii lub typu, numer seryjny, rok budowy oraz oznaczenie maszyny. Przy maszynach z załącznika IV objętych badaniem typu dochodzi numer jednostki notyfikowanej.

Tabliczka ma być trwała i czytelna przez cały okres eksploatacji. Naklejka, która schodzi po dwóch latach mycia agresywnym detergentem, przestaje spełniać ten warunek, a maszyna traci możliwość identyfikacji.

UWAGA: znaku CE nie umieszcza się na maszynie nieukończonej. Ta dostaje deklarację włączenia i instrukcję montażu, a znak CE pojawia się dopiero na gotowym zespole.

20 stycznia 2027: dwie procedury, jedna data

Od 20 stycznia 2027 dyrektywę maszynową zastępuje rozporządzenie (UE) 2023/1230. Rozporządzenie obowiązuje wprost, bez krajowej ustawy wdrażającej, i nie przewiduje okresu przejściowego.

To ma konkretne znaczenie przy projektach planowanych na przełom 2026 i 2027. Maszyna wprowadzona do obrotu przed tym dniem jest rozliczana według dyrektywy. Ta sama maszyna odebrana tydzień później jest rozliczana według rozporządzenia, które rozszerza wymagania między innymi o cyberbezpieczeństwo funkcji sterowania, systemy uczące się i dokumentację w formie cyfrowej.

Jeżeli planujesz odbiór maszyny albo linii w pierwszym kwartale 2027, procedurę zaczynasz według rozporządzenia teraz, a nie w grudniu. Co dokładnie się zmienia, opisujemy we wpisie o rozporządzeniu maszynowym 2023/1230.

Co dostajesz po zakończeniu oceny zgodności

• Ocenę ryzyka wg PN-EN ISO 12100 z listą zagrożeń, wyceną i zastosowanymi środkami redukcji.
• Obliczenia funkcji bezpieczeństwa wg PN-EN ISO 13849-1: wymagany PLr, osiągnięty PL, kategoria, MTTFD, DC, CCF.
• Protokoły pomiarów odbiorczych: dobieg, odległości bezpieczne, próby blokad i zatrzymania awaryjnego, pomiary elektryczne.
• Dokumentację techniczną w układzie wymaganym przez załącznik VII, gotową do przechowywania przez dziesięć lat od wyprodukowania ostatniego egzemplarza.
• Instrukcję obsługi w języku polskim wraz z informacją o ryzyku resztkowym.
• Deklarację zgodności WE i projekt tabliczki znamionowej ze znakiem CE.

Dokumentacja jest ułożona tak, żeby dało się ją podać inspektorowi bez tłumaczenia, co gdzie leży. To jest jedyny moment, w którym naprawdę się jej używa.

Ile kosztuje oznakowanie CE maszyny

Wyceniamy zakres, nie „certyfikat”, więc cena zależy od czterech rzeczy:

Punkt startu. Maszyna z kompletnymi schematami, DTR i historią modyfikacji to inny projekt niż maszyna, przy której trzeba odtworzyć dokumentację elektryczną od zera. Ta druga pozycja potrafi być większa niż cała reszta oceny zgodności razem wzięta.

Liczba funkcji bezpieczeństwa. Każda funkcja wymaga osobnego wyznaczenia PLr, osobnych obliczeń i osobnej walidacji. Prasa z jedną kurtyną i linia z osiemnastoma funkcjami to dwa różne rzędy nakładu.

Zakres prac naprawczych. Sama procedura kończy się na dokumentach. Jeżeli ocena ryzyka wskaże brakujące osłony, blokady bez ryglowania albo obwód bezpieczeństwa do przebudowy, to jest osobna pozycja, którą wyceniamy oddzielnie i pokazujemy w ofercie jawnie.

Załącznik IV. Udział jednostki notyfikowanej dokłada koszt badania typu, na który nie mamy wpływu.

Widełek nie podajemy z góry, bo przy tej usłudze każda podana w oderwaniu od stanu maszyny jest zmyślona. Zakres i cenę ustalamy po bezpłatnej konsultacji technicznej, na podstawie zdjęć tabliczki, deklaracji i schematów.

Przykłady z realizacji

Linia pakująca w branży spożywczej. Zgrzewarki, przenośniki i etykieciarki sterowane wspólnie, każda z własną deklaracją od swojego producenta, cała linia bez żadnej. Przeprowadziliśmy pełną ocenę zgodności dla zespołu maszyn. Efektem była jedna deklaracja dla całej linii zamiast czterech niepowiązanych dokumentów, uporządkowana dokumentacja techniczna i pozytywny wynik kontroli PIP.

Cela spawalnicza: PLc zamiast wymaganego PLe. Robot spawalniczy pracujący od 2011 roku, po kilku rozbudowach. Zainstalowane czujniki jednowiązkowe dawały PLc, podczas gdy ocena ryzyka wymagała PLe. Dla zagrożenia „uderzenie przez manipulator robota” Risk Score wyniósł 540 przy progu akceptowalności 200. Przebieg prac opisujemy w studium przypadku.

Kompetencje potwierdzone certyfikatami Siemens

Automatech ma status Siemens Solution Partner Automation Drives. Factory Automation Safety obejmuje bezpieczeństwo funkcjonalne: identyfikację zagrożeń wg ISO 12100, obliczanie poziomów bezpieczeństwa wg ISO 13849 i weryfikację zabezpieczeń pod dyrektywę 2006/42/WE. Factory Automation dotyczy układów sterowania i wpływu modernizacji na zgodność CE. Control Panels obejmuje szafy sterownicze i ich zgodność z IEC 60204-1.

Nasi inżynierowie zdają egzaminy przed TÜV, a kompetencje odnawiamy w cyklu certyfikacji Siemens.

Jak wygląda współpraca z Automatech?

Krok 1. Bezpłatna konsultacja inżynierska. Opisujesz maszynę, stan dokumentacji i powód, dla którego dzwonisz. Rozstrzygamy, czy sprawa kończy się oceną zgodności, czy wystarczy przegląd pod wymagania minimalne.

Krok 2. Zakres i wycena. Konkretne pozycje, konkretny termin, osobno procedura, osobno ewentualne prace naprawcze. Bez pozycji „prace dodatkowe”.

Krok 3. Inwentaryzacja i ocena ryzyka. Oględziny, pomiary, przegląd dokumentacji, wywiad z utrzymaniem ruchu.

Krok 4. Projekt środków redukcji ryzyka. Dobór osłon, blokad, architektury obwodów bezpieczeństwa i wymaganych poziomów PL.

Krok 5. Wdrożenie i testy odbiorcze. Montaż, przebudowa obwodów, pomiary dobiegu, próby blokad i zatrzymania awaryjnego.

Krok 6. Dokumentacja, deklaracja WE, oznakowanie CE. Teczka techniczna, instrukcja po polsku, deklaracja do podpisu, tabliczka znamionowa, szkolenie operatorów i służb utrzymania ruchu.

Jeżeli chcesz najpierw poznać skalę niezgodności, zaczynamy od audytu bezpieczeństwa maszyn, a ocenę zgodności uruchamiamy dopiero na podstawie jego wyniku.

Dlaczego Automatech?

• ✅ Procedura i naprawa u jednego wykonawcy. Nie oddajemy raportu i nie znikamy: usuwamy niezgodności, które sami wykryliśmy.
• ✅ Obliczenia zamiast deklaracji. PL liczymy wg PN-EN ISO 13849-1, dobieg mierzymy na maszynie, wynik trafia do teczki razem z metodyką.
• ✅ Zespół 30 inżynierów z uprawnieniami elektrycznymi i egzaminami zdawanymi przed TÜV.
• ✅ Status Siemens Solution Partner w trzech obszarach: bezpieczeństwo funkcjonalne, układy sterowania, szafy sterownicze.
• ✅ Wsparcie podczas kontroli PIP i UDT, łącznie z odpowiedzią na wystąpienie pokontrolne.
• ✅ Warszawa i cała Polska, dojazd do zakładu w całym kraju.

Normy i przepisy, na których pracujemy

Nadzór nad przestrzeganiem tych przepisów sprawują Państwowa Inspekcja Pracy oraz Urząd Dozoru Technicznego.

Prześlij zdjęcie tabliczki znamionowej i deklarację, odeślemy informację czy potrzebujesz nowej oceny zgodności

Zrób zdjęcie tabliczki, dołącz deklarację zgodności, jeżeli maszyna ją ma, i napisz jednym zdaniem, co przy niej zmieniano. Odeślemy wstępną kwalifikację: czy znak CE zachowuje ważność, czy zmiana była istotna i czy sprawa kończy się na wymaganiach minimalnych. Bez opłat i bez wizyty handlowca.

Powiązane artykuły

• Deklaracja Zgodności CE – Wymagania, Wzór i Obowiązki Producenta 2026
• Dokumentacja techniczna maszyny: pełna lista wymagań CE (2026)
• Dyrektywa maszynowa 2006/42/WE
• Rozporządzenie maszynowe 2023/1230
• Maszyna Nieukończona – Definicja, CE i obowiązki producenta
• Ocena ryzyka maszyny
• ISO 12100:2011 – bezpieczeństwo maszyn i ocena ryzyka w praktyce Automatech
• EN ISO 13849-1 – jak wyznaczyć Performance Level (PL) maszyny
• Normy bezpieczeństwa maszyn
• Bezpieczeństwo maszyn 2026 – audyt, CE, normy i nowe rozporządzenie 2023/1230
• Dostosowanie maszyn do minimalnych wymagań BHP
• Audyty bezpieczeństwa maszyn
• Dostosowanie Maszyn z Chin
• Modernizacja Maszyn i Linii Produkcyjnych
• Specjalistyczne centrum serwisowe dla pras
• ATEX
• Współpraca z producentami maszyn