Lampa UV LED o szerokości 2775 mm wisi nad wstęgą, czyli ciągłym pasem papieru dekoracyjnego przewijanym z roli na rolę, w zespole lakierniczym linii z 2012 roku. Składa się z siedmiu modułów Phoseon FireJet FJ200 po 375 mm i jednego o szerokości 150 mm, świeci na 395 nm z natężeniem 20 W/cm² i zapala się dopiero wtedy, gdy wstęga jedzie szybciej niż 30 m/min. Taką stację UV LED do utwardzania lakieru UV zaprojektowaliśmy, zbudowaliśmy i uruchomiliśmy w 2023 roku. Arkusz spisaliśmy z dokumentów tego projektu: oferty, instrukcji obsługi i pomiaru promieniowania przy osłonach po uruchomieniu.
Arkusz jest dla technologa albo kierownika utrzymania ruchu, który ma nad wstęgą papieru, folii albo laminatu tunel rtęciowy lub wolny zespół lakierniczy i szykuje zapytanie ofertowe o stację UV LED. Dwanaście pytań, każde z odpowiedzią „tak” albo „nie”. Połowa z nich zmienia zakres dostawy, więc lepiej odpowiedzieć na nie przed zapytaniem niż po pierwszej ofercie.
24 lutego 2027 wygasa wyłączenie z dyrektywy RoHS 2011/65/UE dla lamp rtęciowych do utwardzania UV. Zakup stacji LED z obawy przed zakazem to częsty błąd, przez który wydatek wyprzedza powód procesowy: przepisy dziś nie nakazują wymiany lamp w pracującej linii, a wniosek o przedłużenie wyłączenia czeka na decyzję Komisji (UV+EB Technology, 26.05.2026). Sprawny tunel rtęciowy z dostępnymi lampami i lakierem bez wersji LED może pracować dalej; stan prawny opisujemy na stronie UV LED dla przemysłu.
Trzy punkty wstrzymują wycenę, reszta zmienia projekt
- Punkty 1, 5 i 11 blokują zamówienie. „Nie” w którymkolwiek z nich zatrzymuje wycenę do czasu testu lakieru, obliczenia chłodzenia szafy albo projektu osłon.
- Punkty 2–4 i 8–10 zmieniają zakres projektu. Każde „nie” to pytanie do technologa linii, zadane przed ofertą. Przy linii sprzed dekady technolog rozstrzyga część z nich razem z modernizacją sterowania linii.
- Punkty 6, 7 i 12 należą do utrzymania ruchu. Dział UR rozstrzyga je przed uruchomieniem, a potem sprawdza według harmonogramu z instrukcji stacji.
Arkusz przed zamówieniem stacji do utwardzania lakieru UV LED
Proces
- Czy lakier na Waszym podłożu utwardza się pod wybraną długością fali (365, 385, 395 albo 405 nm) i czy potwierdził to test na próbce?
Fotoinicjator dobrany pod szerokie widmo lampy rtęciowej potrafi zostawić pod LED miękką powierzchnię. W opisanym projekcie długość fali 395 nm wynikała z lakieru, a dopiero za nią poszedł dobór modułów. Przy retroficie tunelu rtęciowego ten test decyduje, czy zostaje obecna receptura, czy dostawca lakieru musi dać wersję LED. - Czy znana jest minimalna prędkość wstęgi, poniżej której lampy mają zgasnąć?
W naszej stacji próg wynosi 30 m/min: moduły włączają się powyżej i gasną automatycznie po zejściu poniżej. Stacja potrzebuje do tego sygnału prędkości z linii. - Czy szerokość wstęgi zmienia się między zleceniami?
Jeśli tak, lampa świeci segmentami. W opisanej stacji 23 programowe segmenty (125 mm w module 375 mm, 75 mm w module 150 mm) sterowane są czujnikami triangulacyjnymi, które widzą płaski produkt z góry. Czujnik, który wykryje wstęgę, zapala swój segment i dwa sąsiednie. Jeśli materiał widzą czujniki niesąsiadujące, a te pomiędzy są puste, zapalają się wszystkie segmenty, żeby dawkę dostała cała szerokość wstęgi. Przy stałym formacie ten układ jest zbędny: wystarczy wpisać szerokość taśmy w panelu, a sterowanie włączy tylko potrzebne lampy. - Czy ustalono zakres odległości czoła lampy od wstęgi i sposób odsunięcia lampy do przeciągania materiału?
U nas: regulacja ręczna 10–100 mm z licznikiem odległości, regulacja kąta nachylenia lamp w zakresie około 25°, przesuw serwisowy blokowany dźwignią. Nad lampami biegnie rynna wychwytowa, bo zespół lakierniczy potrafi zalać lampę od góry.
Chłodzenie i zasilanie
- Czy policzono moc chłodniczą szafy z zasilaczami 48 VDC i czy chłodzenie stanie przed pierwszym uruchomieniem?
Dla ośmiu lamp obliczenie dało minimum 5450 W; na szafie stanął klimatyzator 5800 W. Montaż chłodzenia przed startem był w ofercie warunkiem gwarancji na komponenty. Szafę z zasilaczami, sterownikiem i chłodzeniem budujemy i testujemy poza halą, tak jak przy prefabrykacji szafy sterowniczej. - Czy jest plan kontroli mat filtracyjnych modułów chłodzonych powietrzem?
Instrukcja stacji mówi: kontrola co tydzień, wymiana najpóźniej co 3 miesiące. Sygnał ostrzegawczy to wzrost temperatury lampy bez wzrostu mocy świecenia. - Czy napięcie zasilania 48 VDC na lampach jest stabilne i czy utrzymanie ruchu ma w harmonogramie przegląd logu alarmów modułów?
Moduł zapisuje przekroczenia napięcia i temperatury. Po pięciu przekroczeniach temperatury maksymalnej lampa wraca do pracy dopiero po wyłączeniu i ponownym załączeniu zasilania 48 VDC.
Sterowanie
- Czy linia przekaże stacji prędkość wstęgi, Stop-Awarię i sygnał ruchu materiału przed lampą?
W tym projekcie wymiana sygnałów idzie przez PN/PN Coupler (Profinet) między sterownikiem linii a sterownikiem PLC stacji: załączanie lamp, zadana moc, format wstęgi. Stop awaryjny linii gasi lampę natychmiast, zatrzymanie wstęgi przed lampą też. Tę samą logikę sygnałów stosujemy przy sterowaniu linią transportową, gdzie 22 silniki na falownikach słuchają jednego sterownika wiodącego. - Czy sterowanie pozwala korygować moc każdej lampy osobno i liczy godziny pracy modułów?
Operator ustawia moc całej stacji w zakresie 10–100%. Do tego każda lampa ma własny offset, który kompensuje spadek mocy świecenia z wiekiem, i własny licznik czasu pracy oraz licznik od ostatniej wymiany filtra. - Czy operator ma panel przy stanowisku, z którego patrzy na produkt?
Wizualizację stacji przenieśliśmy na pulpity przy dwóch kolumnach zespołów lakierniczych, a stacja pracuje w trybie zdalnym (z linii) albo lokalnym (z panelu).
Bezpieczeństwo
- Czy osłony zamykają promieniowanie, a szczeliny przy lampie zostały zmierzone radiometrem?
Zainstalowane moduły należą do grupy ryzyka 3 według PN-EN IEC 62471 przy patrzeniu wprost, więc promieniowanie przy osłonach wchodzi do oceny ryzyka stacji jak każde inne zagrożenie. Metodę oceny narażenia opisuje poradnik CIOP-PIB o sztucznym promieniowaniu optycznym. Jeśli lakier rozpuszczalnikowy wyznacza wokół zespołu lakierniczego strefę zagrożenia wybuchem, sterowanie, zasilacze i chłodzenie stacji przechodzą dodatkowo ocenę pod ATEX, tak jak każda maszyna w strefie Ex. - Czy odsunięcie lampy z pozycji pracy wyłącza emisję i czy stacja ma własną deklarację zgodności?
Czujnik pozycji lampy rozłącza układ bezpieczeństwa, a po resecie lampy czekają na polecenie startu. Stacja przeszła ocenę zgodności jak każda maszyna i dostała deklarację zgodności, instrukcję po polsku i szkolenie produkcji oraz utrzymania ruchu.
✅ Prześlij nam nazwę lakieru (producent i produkt), szerokość i prędkość wstęgi oraz obecne źródło UV. Odpiszemy, które z dwunastu punktów da się rozstrzygnąć z dokumentów, a który wymaga testu próbki albo wizyty na linii.
Automatech, tel. (22) 753 24 80, sales@automatech.pl, formularz kontaktowy.
Ile kosztuje stacja UV LED? Cena zależy od szerokości lampy, liczby modułów, sposobu chłodzenia, sterowania segmentami i zakresu montażu na linii. Aby poznać cenę stacji dla Waszej linii, prosimy o kontakt przez formularz →.
Po uruchomieniu: filtry co tydzień, okno lampy nawet codziennie
Chłodzenie i czystość lamp (punkty 5–7)
Instrukcja stacji daje utrzymaniu ruchu trzy czynności: kontrolę mat filtracyjnych co tydzień i ich wymianę najpóźniej co 3 miesiące, utrzymanie szafy z zasilaczami w temperaturze z obliczenia chłodzenia oraz przegląd logu alarmów temperatury i napięcia na panelu. Moduł zapasowy na półce skraca postój do czasu wymiany lampy; moduły, filtry i szkła ochronne dostarczamy jako dystrybutor Excelitas w Polsce. Przy tej stacji zapas objął jeden moduł 375 mm i jeden 150 mm.
Mechanik czyści okno lampy po jej ostygnięciu i przy wyłączonym zasilaniu: najpierw na sucho ręcznikiem papierowym, większe zanieczyszczenia ostrzem, resztę ściereczką nasączoną IPA. Phoseon zaleca tę czynność nawet codziennie, jeśli lakier osiada na szybie.
Szczeliny w osłonach: 20 sekund do dziennego limitu UV-A (punkt 11)
Po uruchomieniu zmierzyliśmy promieniowanie UV-A (395 nm) przy trzech szczelinach osłony, przy mocy lamp 100%, kalibrowanym radiometrem EIT PL-4C-P40, według PN-EN 12198-2:
- przy szczelinie od strony stanowiska operatora: poniżej zakresu pomiarowego radiometru,
- przy dwóch szczelinach od strony hali, 100 mm od szczeliny i 2,1–2,2 m nad podłogą: 470 i 520 W/m² światła odbitego.
Dyrektywa 2006/25/WE dopuszcza dla UV-A 10 000 J/m² na dobę pracy. Przy 520 W/m² ta dawka zbiera się w około 20 sekund patrzenia w szczelinę. Stanowisko operatora stoi przy szczelinie z wynikiem poniżej zakresu radiometru, a operator pracuje tam tyłem do stacji. Przy szczelinach z wynikiem 470–520 W/m² jest tylko przejście, bez stanowiska pracy, a ekspozycja jest sporadyczna, krótsza niż 10 sekund, więc wynik mieścił się w limicie. Zagrożenie dotyczy serwisu: pracy z podestu albo drabiny przy świecącej lampie. Dlatego raport zalecił dodatkowe osłony z tworzywa pochłaniającego UV-A przy szczelinach, a instrukcja wyznacza żółtą linię strefy dostępu minimum 500 mm od stacji, okulary UVEX SCT orange i osłony z czarnej blachy albo szarego akrylu (np. Plexiglas 2074, około 12% transmisji).
Jak Automatech pomoże
- Stacje UV LED dla przemysłu: test lakieru na próbce, projekt stacji, montaż nad transporterem albo nad wstęgą, pomiar promieniowania po uruchomieniu.
- Moduły Phoseon i Excelitas: dobór, moduły zapasowe, filtry i szkła, wsparcie serwisowe.
- Modernizacja linii: włączenie stacji w istniejące sterowanie i układ bezpieczeństwa, także przy linii sprzed dekady.
- Chłodzenie szaf Pfannenberg: dobór klimatyzacji szafy z zasilaczami lamp według obliczonej mocy chłodniczej.
